Dişleri Erken Çıkan Bebekler Daha mı Erken Konuşur?

Bebeklerin ilk konuştukları zaman, bir anne ve baba için hayatlarının en güzel anlarından biridir. Hayat boyunca unutulmaz ve ilerde gülerek hatırlanır. Tabi konuşan bebek büyüdüğünde o anı hatırlayamaz fakat hikayelerini sizden uzun uzun dinlemek isteyebilir.

Bebeklerin konuşma becerisini kazanmasına odaklanan pek çok bilimsel araştırma yapılmıştır. Bazıları bunu kalıtsal zekaya bağlarken bazıları tamamen genetik olarak yorumluyor. Bir kesim bu durumun motor becerilerinin erken yaşta gelişmesiyle ilişkili olduğunu söylerken diğer kesim dile maruz kalma durumuyla bağlantı kurabiliyor. Aslında işin içinde hepsinden biraz var desek yanılmış olmayız. Biz de bu yazımızda dişleri erken çıkan bebekler daha mı erken konuşur sorusuna odaklanacağız. Dilerseniz konuya biraz daha ayrıntılı bakalım.

1. Diş Çıkarma Süreci ve Konuşma Gelişimi

Diş çıkarmanın konuşmayla ilişkisi için öncelikle konuyu ayrı ayrı ele almak gerekiyor. Yani diş çıkarma sürecin ve konuşma gelişimini ayrı incelemek lazım. Bebeklerde diş çıkarma sürecini söyle özetleyebiliriz;

• İlk dişler genellikle 4-7 ay arasında çıkar, ancak bazı bebeklerde 3. ayda bile diş çıkabilir. Bu durum genetiktir.
• Bazı bebeklerde ise dişler 12. aya kadar hiç çıkmayabilir.
• Bebeklerin çoğu 2,5- 3 yaşına kadar tam süt dişlerine sahip olur.

Konuşma gelişimi ise genellikle şu şekilde ilerler:

• ay civarında bebekler “ba-ba”, “da-da” gibi sesler çıkarmaya başlar.
• 9-12 ay arasında anlamlı kelimeler üretmeye başlarlar.
• 1,5- 2 yaşına kadar basit cümleler kurabilirler.

Böyle baktığımızda diş gelişi, çocukların ağız kaslarının gelişmesiyle paralellik gösterse de konuşmaya doğrudan bir etki etmez diyebiliriz.

2. Dişlerin Erken Çıkması Konuşmayı Hızlandırır mı?

Bilimsel araştırmalara göre, dişlerin erken veya geç çıkması ile konuşma gelişimi arasında doğrudan bir bağlantı bulunmamaktadır çünkü konuşma gelişimi dişlerden çok beyindeki dil merkezleri ve ağız kaslarının koordinasyonuyla ilişkilidir. Bebekler dişleri olmadan da dil, dudak ve damak hareketleriyle ses çıkarmayı öğrenebilir. Kısacası bebeklerin konuşması için en önemli faktör beyin gelişimi, işitme duyusunun artması ve çevresel etkileşime maruz kalma seviyesidir.

3. Konuşma Gelişimini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Diş çıkarmanın bebekler için erken konuşma anlamına gelmediğine değildik. Peki konuşma gelişimini ne gibi faktörler etkiler biraz bunlardan bahsedelim

Beyin Gelişimi ve Sinirsel Olgunlaşma

• Konuşma becerisi, beyindeki Broca ve Wernicke bölgelerinin gelişimi ile doğrudan ilişkilidir.
• Bu bölgeler ne kadar erken gelişirse, bebek o kadar erken konuşabilir.

İşitme Duyusu

• Bebeklerin duydukları sesleri taklit ederek konuşmayı öğrendiği bilinmektedir.
• İşitme kaybı olan bebeklerde konuşma gecikmesi görülebilir.

Ağız ve Dil Kaslarının Gelişimi

• Ağız kasları ve dilin motor koordinasyonu konuşma için önemlidir.
• Ancak dişlerin çıkması, bu kasların gelişimini doğrudan etkilemez.

Sosyal ve Çevresel Faktörler

• Bebekler, çevrelerinden duydukları kelimeleri ve cümleleri taklit ederek konuşmayı öğrenirler.
• Eğer bebekle sık sık konuşulursa ve ona kelimeler öğretilirse, konuşma gelişimi hızlanabilir.

Genetik Faktörler

• Ailede erken konuşan bireyler varsa, bebek de erken konuşmaya yatkın olabilir.

Sonuç olarak, dişlerin erken çıkması konuşmayı hızlandırmaz ama ağız kaslarının gelişimine katkıda bulunabilir. Bu da konuşmayı dolaylı olarak etkilese de bahsettiğimiz diğer etmenler kadar büyük bir rolü yoktur.

4. Konuşmayı Desteklemek İçin Neler Yapılabilir?

Bebekle Bol Bol Konuşun ve Kitap Okuyun
Bebeklerle iletişim kurmak gelişimleri için en önemli şey diyebiliriz. Bebeğin psikolojik olarak sağlıklı bir bireye dönüşmesi için konuşma ve iletişim elzem. Eğer bol bol resimli kitaplar okursanız görsel hafızayı kelimelerle ilişkilendirip güçlendirebilirsiniz.

Taklit ve Ses Çıkarmaya Teşvik Edin
Bebeğinizle göz teması kurarak “ba-ba”, “ma-ma” gibi basit sesleri tekrar edin. Bir noktadan sonra sesleri taklit edip ezberlemeye başlayacaktır.

Müzik ve Şarkılar Kullanın
Çoğumuz çocukluğumuzda bir şarkıya veya televizyon reklamına komik tepkiler verip heyecanlanmışızdır. Çünkü bebekler ritmik sesleri ve müziği çok hızlı öğrenir. Küçük yaşlara eğitim veren okullarda müzikten yararlanılmasının, tekerlemelerin ve kafiyelerin nedeni de aslında budur. Eğer bebeğinize müzik dinletirseniz dinleme becerisi gelişir ve duyu algıları güçlenir.

Konuşmayı Eğlenceli Hale Getirin
Bir bebek söz konusu olunca ne yaparsanız yapın eğlenceli olmayı ihmal etmeyin. Onun da dahil olabileceği ses taklit oyunları oynayarak hem konuşmasını hem de dinlemesini geliştirebilirsiniz. Bu sürede bebeğinizi yakından gözlemleyin. Mutlu olup olmadığının, eğlenip sıkıldığının sinyallerini verecektir. Bu durumda oyunu değiştirmek iyi bir seçenek olabilir. Yaratıcı olup büyüdüğü zaman anlatacak güzel ve komik hikayeler biriktirebilirsiniz.