Modern Yaşam Tarzının Ağız Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Eğer ağız sağlığınız için sadece ağız temizliğinin gerekli olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Fakat merak etmeyin, bu genel bir yanılgı. Çoğu kişi ağız sağlığının gündelik yaşamla bir bağlantısı olduğunu düşünmeyebilir. Halbuki yeme içme alışkanlıklarımız, stres seviyemiz ve uyku kalitemiz gibi pek çok farklı durumdan ağız sağlığımız etkilenebilir. Sizler için hazırladığımız bu yazımızda modern yaşamlarımızın ağız sağlığımıza ne gibi olumsuz etkileri olduğunu ve bunlardan kaçınmak için neler yapabileceğimize bir göz atacağız. DentisLife ekibimizin önerilerini de yazımızın ilerleyen bölümlerinde paylaşacağız. Dilerseniz konuya biraz daha ayrıntılı bakalım.

Modern Beslenme Alışkanlıkları ve Diş Sağlığı

Günümüzde endüstriyel üretimin en doruk noktasında olduğumuz, artık herkesin kabul ettiği bir gerçek. Bunu en çok da gıda sektörü için söyleyebiliriz. Her gün trilyonlarca besin fabrikalarda üretilip, paketlenip haftalık alışverişlerimizi yaptığımız raflarda yerlerini alıyor. Bu besinlerde çoğu zaman insanların hoşuna gitmesi ve bağımlılık yaratması için şeker, asit ve hızlı tüketilmesini sağlayan maddeler bulunabiliyor. Tüm bu besinlere işlenmiş gıdalar diyoruz.

İşlenmiş gıdalar her ne kadar sağlığınıza zararlı olsalar da kabul etmek lazım ki doyurucu ve hesaplı olabiliyorlar. Eğer çoğu kişi gibi yoğun bir iş hayatınız varsa ve bazen yemek yemeye bile zaman bulamıyorsanız bu gıdalara rahatlıkla yönelebilirsiniz. Ne kadar olumsuz yönleri olsa da sonuçta bir amaca hizmet ediyorlar. Yine de bu tip gıdaları tüketirken ölçekli olmamız son derece önemli. Yani fazla yemeyin, eğer hayatınızda büyük bir yer kaplıyorlarsa derhal azaltmanız ağız sağlığınıza hemen olumlu etki gösterecektir. Şimdi bahsettiğimiz şeker ve asidik gıdaların ve hızlı tüketilen yiyeceklerin yani fast foodların ağız sağlığınıza olan etkilerine kısaca bir bakalım

Şekerli ve Asidik Gıdalar:

• Gazlı içecekler, enerji içecekleri ve şekerli kahveler diş minesini aşındırarak çürük riskini artırır ve hassasiyete yol açar.
• İşlenmiş gıdalar (bisküvi, cips, çikolata) dişlerin yüzeyinde bakteri plağı oluşumuna neden olur.

Hızlı Tüketim ve Düzensiz Beslenme:

• Fast food tüketimi, diş etlerini güçlendiren doğal lifli besinlerin (sebze ve meyve) tüketimini azaltır.
• Hızlı yemek yeme alışkanlığı, yeterince çiğneme yapmadan yutmaya neden olabilir. Bu da tükürük salgısını azaltarak dişlerin doğal temizlenme sürecini engeller.
• Gece geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı, diş çürüklerini hızlandırabilir.

Diş çürüklerini önlemek için işlenmiş gıdalardan kaçınılmalı, bol su tüketilmeli ve sağlıklı beslenmeye olabildiğince özen gösterilmelidir.

Stres ve Diş Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Gündelik yaşantımızda stres artık kaçınılmaz bir durum olarak kabul ediliyor. Kaynağı bazen iş hayatınız bazen de özel hayatınız ya da sizinle ilgisi bile olmayan bazı durumlar olabilir. Her ne sebepten olursa olsun stres dişlerinize zarar verme potansiyeline sahip. Stresin artık normal bir şey olarak görüldüğünü söyledik ve ağız sağlığına zarar verdiğinden de bahsettik. Peki bu durumu önlemek için ne yapılmalı? Stresi oluşturan durumlar sizin kontrolünüzde olmayabilir fakat stres kontrolü ve farkındalık sizin elinizdedir. Stresli zamanlarımızda biraz yavaşlamak, düşünmek ve kendimize bakmak önemlidir. İşte stresin ağız sağlığına yönelik başlıca olumsuz etkileri;

Diş Sıkma (Bruksizm):

• Stres altında olan bireyler, farkında olmadan dişlerini sıkar veya gıcırdatır.
• Bruksizm, çene ekleminde ağrıya, baş ağrılarına ve dişlerin aşınmasına yol açabilir.

Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması:

• Stres, vücudun bağışıklık sistemini baskılayarak diş eti hastalıklarına yatkınlığı artırabilir.
• Kronik stres, diş eti çekilmesine ve iltihaplanmaya neden olabilir.

Ağız Kuruluğu:

• Stres, tükürük üretimini azaltarak ağız kuruluğuna (xerostomia) yol açabilir.
• Tükürüğün azalması, çürük oluşumunu hızlandırabilir.

Dijital Bağımlılık ve Ağız Sağlığı

Günümüzde dijital bağımlılık artık normal bir süreç olarak kabul ediliyor ve büyük bir kesimi kapsıyor. Ağız sağlığınızla telefon, tablet ve bilgisayar gibi elektronik ürünlerin ne gibi bir bağlantısı olduğunu merak edebilirsiniz. Aslında bu sorunun cevabı dijital bağımlılığın hayatınızın üzerindeki etkisiyle aynı; alışkanlıklar.

Dijital bağımlılık çoğu zaman insanların hayat akışını bozmalarıyla ilişkilendirilir. Vakit yönetimi ve yeme içme alışkanlıkları gibi sağlığımızı doğrudan etkileyen şeyleri riske atabilir. Bu yüzden hem sağlığınız hem de daha kaliteli bir hayat için dijital bağımlılıktan kaçınmanız son derece önemli. Dijital bağımlılığın ağız sağlığı üzerindeki bazı etkileriyse şöyle;

Atıştırmalık tüketiminin artması:

• Ekran karşısında uzun saatler geçirmek, farkında olmadan daha fazla şekerli ve işlenmiş gıda tüketilmesine neden olabilir.
• Sürekli atıştırma, diş çürüğünü artıran plak oluşumuna yol açar.

Diş fırçalama alışkanlıklarının aksaması:

• Gece geç saatlere kadar telefon veya bilgisayar kullanmak, diş fırçalamayı ihmal etmeye sebep olabilir.
• Bunun bir alışkanlık haline gelmesi ya ağız bakımınızı kalitesizleştirir ya da tamamen bırakmanıza sebep olabilir.

Düzensiz uyku ve bağışıklık sisteminin zayıflaması:

• Gece ekrana uzun süre bakarsanız çeşitli elektromanyetik ışın dalgalarına maruz kalırsınız. Bu durum uyku düzenini bozarak bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. UV filtreli gözlükler popüler olsa da gözünüzü tam anlamıyla korumadıklarını da ekleyelim.
• Bağışıklık sistemi zayıflayan bireylerde diş eti hastalıkları riski artabilir.

Uyku Düzeni ve Ağız Sağlığı

Uyku düzen sadece ağız sağlığını değil bedensel pek çok şeyi etkileyen önemli bir etmendir. Bilindiği üzere bakteriler geceleri daha hızlı çoğalırlar. Bu bakteriler sadece ağzımıza zarar verenlerle sınırlı değildir, ağız sağlığının olabilmesi için bazı bakterilere de ihtiyaç vardır. Eğer yeteri kadar uyuduğumuzdan emin olmazsak zamanla ağız sağlığında farklı sorunlarla karşılaşabiliriz.

Yeteri kadar uyumadığımızda vücut kendini yenileyemez. Ağız içindeki çürüklerin ilerlemesi daha da hızlanır ve kötü bakteriler kendilerinde daha fazla alan bulurlar. Aynı zamanda bağışıklık sisteminin sağlığı da büyük ölçüde uykudan geçer. Eğer bağışıklık sisteminiz olmazsa her türlü hastalığa açık hale gelebilirsiniz. Bu yüzden biyolojik saatinize ve gündelik işlerinize göre doğru uyku aralığını bulmanız fazlaca önemli. Uyku düzeni insandan insana değişiklik gösterebilir, asıl önemli olan istikrarlı bir şekilde bu düzeni devam ettirmektir. Uyku alışkanlığı edindikten sonra hayatınızın genel olarak daha da iyileştiğini rahatlıkla gözlemleyebilirsiniz.

Modern Hayatta Ağız Sağlığını Korumak İçin Öneriler

Ağız sağlığının korunması için genel bir düzen gerekiyor. Bu düzeni kurup hayatınızda uygulayabilirseniz emin olun kısa sürede daha sağlıklı olacaksınız. Sadece fizyolojik olarak veya ağız sağlığı bakımından değil, aynı zamanda psikolojik olarak da daha dinç hissedeceksiniz. Dolayısıyla karar verme mekanizmasının bulanması ve stres gibi durumlarla daha kolay başa çıkabileceksiniz. Kısacası hayat kaliteniz önemli ölçüde yükselecektir. İşte ağız sağlığınız için dikkat etmeniz gereken başlıca noktalar;

• Günde en az iki kez diş fırçalayın ve diş ipi kullanın. Eğer bunu zaten yapıyorsanız hijyeni bir üst seviyeye taşıyan ağız duşu da ilginizi çekebilir.
• Zararlı besinlerden kaçının. Özellikle şeker ve asit içeren işlenmiş gıdalar bunların balında geliyor.
• Cips gibi yağlı besinler dişlerinizin aralarına nüfus ederek zamanla derin çürüklere yol açabilir. Tüketmekten kaçının.
• Sigara tıpkı bir tutkal gibidir. Bir nefes çektiğinizde nikotin diş yüzeyine yapışır ve bundan sonra yediğiniz her şey ağzınıza daha sağlam tutunur ve temizlemesi daha zor hale gelir. Eğer yoğun sigara tüketiyorsanız bir şey yemeden önce ağzınızı saf suyla iyice çalkalamaya özen gösterin.
• Yoğun alkol tüketimi diş etlerine ciddi zararlar verebilir. Bu zararı en aza indirmek için alkolü ağzınızda fazla tutmayın ve düzenli olarak temizleyin.
• Dijital bağımlılığın sağlık rutinlerinizi etkilemesine izin vermeyin. Sosyal medya yöneticiliği gibi işlerle uğraşıyorsanız hayatınızın bir parçası olabilir fakat kişisel vaktinizde kullanımınızı azaltmanızı öneririz.
• Eğer dijital ortamda çalışıyorsanız zararlı pek çok ışın dalgasına maruz kalıyor olabilirsiniz. Uyku düzeninizin etkilenmemesi için doğru pozisyonda ve makul uzaklıkta bilgisayar kullanmaya özen gösterin.
• Ağız yapınıza uygun, diş etlerinize zarar vermeyen yumuşak diş fırçaları kullanın ve fırçalarken fazla bastırmayın.
• Aynı şekilde diş macununuzu da yeterli ölçüde kullanmaya özen gösterin. Diş hekiminizin tavsiye ettiği, güvenilirliği kanıtlanmış markalardan şaşmayın.
• Ve en önemlisi 6 ayda bir diş hekiminizde düzenli tedavi olun. Eğer çürük oluşumu varsa kanal tedavisine dönüşmeden dolguyla rahatça kurtarabilirsiniz. Hem maliyet hem de uğraş olarak erken teşhis her zaman hayat kurtarır.