Her Gün Kahve Tüketmek Ağız Sağlığını Nasıl Etkiler?
Sıcak içecekler düşünüldüğünde kahve, dünya çapında en çok sevilen içecek olarak karşımıza çıkıyor. Elbette ezeli rakibi çay da akla gelebilir fakat çay daha çok bir kültüre ve tarihe bağlı olabiliyor. Ülkemize ek olarak Japonya ve İngiltere gibi yerler çay kültürüne bağlılığıyla bilinse de buralarda bile kahve tüketimi daha ağır basıyor.
Her gün kahve içmek, dozunu kaçırmadıkça, son derece keyifli olabilir. Fakat her şeyin fazlasında olduğu gibi kahvenin de zararları bulunuyor. Biz bu yazımızda kahvenin özellikle dişler üzerindeki etkilerine odaklanacağız. Aynı zamanda yoğun tüketim senaryolarında dişlerinizi nasıl koruyabileceğiniz hakkında da bilgiler vereceğiz. Öncelikle en sık sorulan sorudan, yani kahvenin diş sarartıcı özelliğinden, bahsederek konuya giriş yapabiliriz.
Kahve Dişleri Sarartır mı?
Kahvenin dişin renk değiştirmesinde hiç şüphesiz olumsuz rolleri vardır. Bu tam olarak bildiğimiz sararmadansa lekelenmeler olarak ortaya çıkabilir. Fakat ağız bakımı yetersizse ve kahve özellikle nikotinle beraber tüketiliyorsa evet, lekelenmelere ek olarak ciddi sararmalar da gözlemlenebilir. Peki kahve neden dişi sarartır?
- Çünkü kahve, koyu renkli pigmentler (tanenler) içerdiğinden, diş minesine tutunarak renk değişimine yol açabilir.
- Özellikle her gün tüketildiğinde, dişlerin üzerinde sarı veya kahverengi lekeler oluşabilir.
- Sigara ve çay tüketimiyle birlikte kahve içmek, dişlerde daha belirgin lekelenmelere sebep olabilir.
Dişlerin sararmasını önlemek için kahve tükettikten sonra ağızı iyice çalkalamak faydalı olur. Ek olarak şeker ve koruyucu madde içermeyen sakızlardan çiğnemek de bir alternatif olarak düşünülebilir.
Kahvenin Diş Minesi Üzerindeki Etkileri
Yaygın olarak pek bilinmese de asında kahve asidik bir içecektir ve uzun vadede diş minesini zayıflatabilir. Bu durum, uzun vadede dişin bağışıklık sistemini zayıflatarak çürüme riskini arttırır. Ayrıca aşınan diş minesi diş hassasiyetine de sebep olabilir. Tüm bu dediklerimiz şekersiz kahvelerde bile geçerlidir.
Geçici bir korunma yöntemi olarak tekrardan ağız çalkalamanın önemini vurgulayalım.
Kahve ve Ağız Kuruluğu (Xerostomia) İlişkisi
Kahve, diüretik (idrar söktürücü) özellik gösterdiği için ağız kuruluğuna neden olabilir. Bunun bir diğer nedeni de içerdiği ph değerleri bakımından tükürük salgılamayı azaltmasıdır. Ağız kuruluğuna ek olarak plak birikimini de arttırdığını ekleyelim. Eğer ağız kuruluğu neden önemli diye soracak olursanız;
- Ağız kuruluğu, tükürük üretiminin azalmasıyla ortaya çıkar.
- Bu durum sakıncalıdır çünkü tükürük, ağızdaki asidik ortamı nötralize ederek diş çürüklerini önler, ağızın sağlıklı bakteriler üretmesini sağlar.
- Ağız kuruluğu sindirim sistemine kadar varan problemler meydana getirebilir.
- Bu yüzden ağızda sağlıklı miktarda tükürük silkülasyonu olması önemlidir.
Kahvenin yarattığı ağız kuruluğu probleminden en az derecede etkilenmek için kahve yanında bol su tüketimine önem verilmelidir.
Kahvede Şeker ve Süt Kullanımı Çürük Riskini Artırabilir
Yoğun sade kahve tüketimi çürük riskine karşı dişleri savunmasız bıraksa da, şeker ve süt eklemek bu riski daha da yükseltebilir. Şeker eklenmiş kahve, ağızda asidik ortamı artırarak diş çürüklerini hızlandırabilir. Tatlandırıcılar ve şuruplar da diş minesine zarar verebilir. Sütlü kahve, ağızda uzun süre kaldığında çürük oluşumunu tetikleyebilir.
Bu durumdan korunmak için şekersiz ve sütsüz kahve tercih etmek, diş sağlığını korumaya yardımcı olabilir. Eğer kahvenizi şekerli içiyorsanız bir an önce bırakmak genel sağlığınız için en iyisi olacaktır.
Kahve Tüketirken Ağız ve Diş Sağlığını Korumanın Yolları
Kahve tüketiminin olumsuz etkilerini azaltmak için bazı tavsiyeleri paylaşmıştık. Bu bilgileri toparlamak gerekirse;
Kahveden Sonra Su İçin
- Kahve sonrası su içmek, ağızdaki asidik ortamı dengeleyerek diş minesini koruyabilir.
- Bir bardak su, kahvenin bıraktığı lekeleri ve asidik kalıntıları önemli ölçüde azaltabilir.
Pipet Kullanarak İçin
- Pipet kullanmak, kahvenin dişlerle doğrudan temasını azaltarak lekelenme riskini düşürebilir.
- Özellikle soğuk, sütlü ve karamelli ve dondurmalı kahveler içerken ağızda fazla gezdirilmeden tüketilmesi tavsiye edilir.
Şekersiz ve Sütsüz Kahve Tercih Edin
- Şeker ve tatlandırıcılar çürük riskini artırabileceğinden, sade kahve daha sağlıklıdır.
- Bu tür maddelerin tek zararı dişlerinize değil, sindirim sistemi gibi önemli fonksiyonlara da etki edebilir.
- Filtre kahve veya espresso, diş sağlığı açısından daha iyi bir alternatiftir.
Kahve Sonrası Dişlerinizi Hemen Fırçalamayın
- Kahve asidik olduğu için diş fırçalama işlemi minenin aşınmasına neden olabilir.
- En az 30 dakika bekledikten sonra dişlerinizi fırçalayın.
- Beklemek yerine su içmek veya şekersiz sakız çiğnemek iyi bir alternatiftir.
Düzenli Diş Temizliği Yaptırın
- Kahve lekelerini önlemek için diş hekimine düzenli olarak temizlik yaptırmak faydalıdır.
- Özellikle diş beyazlatma işlemleri kahve lekelerini gidermeye yardımcı olabilir.
- 6 ayda bir, yılda iki kez diş hekiminize muayene olursanız sadece kahvenin sebep olduğu zararlardan değil, çürüklerin ve diğer sorunların da erken teşhisle önüne geçmiş olursunuz.
